1- OKS neden kaldırıldı?
OKS; bugünkü şekliyle amaç haline geldiği için, ilköğretimin çocuğu hayata ve bir üst öğretim kurumuna hazırlamak olan temel görevini yerine getiremez hale gelmesine zemin oluşturmuştur. Özellikle ilköğretim düzeyindeki çocukların hayata hazırlanması vazgeçilmez ve öncelikli öneme sahiptir.
OKS; 2004 yılından beri kademeli olarak yenilenen öğretim programlarının ön gördüğü ölçme - değerlendirme vizyonuna uyum sağlayamamaktadır. İlköğretimde kullanılan yeni öğretim programları, sonucu değil süreci ölçen ve değerlendiren farklı yöntemler kullanmayı zaruri kılmaktadır.
OKS’ de kullanılan sorular Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler derslerini kapsamaktadır, oysa yıl boyunca öğrencinin öğretim gördüğü diğer dersler kapsam dışı tutularak sınavda soru sorulmamaktadır. Bu durum, “ölçülmeyecek bir öğretimin neden yapıldığı” gibi soruları beraberinde getirmiş, tartışılmasına neden olmuştur. Sonuçta öğrenciler belirli derslere yönelmiş diğer derslerden ve sosyal aktivitelerden uzak kalmıştır.
Türkiye’de okul olanaklarının coğrafik, meteorolojik, sosyolojik etkiler gibi koşullara bağlı olarak farklılıklar göstermesi, eş şartlarda yapılan sınavla eşitlik ilkesini zorlamaktadır. Bir de bu çocukların ergenlik dönemine girmiş ya da girmek üzere oldukları düşünüldüğünde sosyal olumsuzluk yaratmak olasılığı yüksek olmaktadır.
2- OKS’nin mevcut olumsuzlukları nedir?
Öğrenci başarısının 120 dakikalık ve telafisi olmayan bir sınavla ölçülmesi öğrencilerimizde ve velilerde kaygı, stres, gerilim, tek hedefe kilitlenme gibi psiko-sosyal açıdan olumsuz tutumları berberinde getirmiştir. Ayrıca; gerçek anlamda tüm yönleriyle öğrenci başarısı değerlendirilememektedir.
OKS odaklı öğretim süreci öğrenciyi okul dışı kaynaklara itmektedir. Bu olanağı olmayan öğrenciler aleyhine fırsat eşitliği bozulmaktadır. Türkiye’deki gelir dağılımları dikkate alındığında yüksek maliyetli okul dışı kaynaklardan her öğrenci yararlanamamaktadır.
OKS odaklı süreç okul içi performansı azaltmış, disiplini olumsuz etkilemiş, öğretmeni yetkinsiz kılmıştır.
3- Ortaöğretime Geçiş Sistemi nedir?
İlköğretim 6,7 ve 8inci sınıf öğrencilerinin yıllara yayılan seviye ve performans ölçümüyle alacakları puanlara göre ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmelerini esas alan Seviye Belirleme Sınavı (SBS), Yılsonu Başarı Puanı (YBP), Davranış Puanı (DP) olmak üzere üç ana unsura dayanan öğrenci odaklı yeni bir sistemdir.
4- Ortaöğretime Geçiş Sistemi kapsamı nelerden oluşmaktadır?
Seviye Belirleme Sınavı, Yıl Sonu Başarı Puanı, Davranış Puanı olmak üzere üç unsurdan oluşmaktadır.
5- Ortaöğretime Geçiş Sistemi tam olarak ne zaman işlerlik kazanacak?
Ortaöğretime Geçiş Sisteminin tam olarak işlerlik kazanması 2009–2010 yılında olacaktır.
6- Ortaöğretime geçiş neden değiştiriliyor?
İlköğretimde öğrenci performansını daha doğru ve çok yönlü olarak ölçen, ilköğretim düzeyinde sürdürülen eğitim ve öğretimin temel ruhu ile bağdaşan ve ortaöğretim kurumlarına doğru yönlendirilmiş geçişler için zemin sağlayan yeni bir modele günümüz eğitim anlayışlarında ihtiyaç duyulmaktadır.
7- Ortaöğretime Geçiş Sisteminin eğitim sistemimize nasıl bir katkısı olacak?
Yeni bir anlayışla sunulan ortaöğretime geçiş modelinden öğrenciler adına, eğitim adına, gelecek adına beklentiler geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.
İlköğretim programlarının öğretilmesi ön plana çıkarılarak öğrencilerin muhakeme ve yorum yapma yetenekleri gelişecektir.
Öğrencilerin bireysel gelişimleri, yetenekleri, ilgi alanları, farklılıkları, bilgi ve becerileri tam ve güvenilir olarak ölçülmüş olacaktır.
Öğrencilerin ilköğretim süresince gerçekleştirmiş oldukları davranışlar ile yöneltme yönergesi çerçevesinde belirlenen yetenek ve ilgileri ortaöğretime geçişte değerlendirilmiş olacaktır.
Okullar ve veliler öğrencilerin bilişsel ve davranışsal gelişim düzeyini her yıl düzenli olarak takip edebilecek, gereken önlemleri zamanında alma olanağı bulacaklardır.
Eğitim sistemi, bir kereye mahsus yapılan tek oturumda yapılan ve bir sınav olan OKS’ ye odaklı olmaktan kurtulacaktır.
Genel liselerin eğitim kalitelerinin artırılmasına katkı sağlayacaktır.
Sınavların zamana yayılması ile öğrencilerin ve velilerin yaşadığı sınav stresi optimal noktada (olması gereken düzeyde) tutulacaktır.
Yılsonu başarı puanının değerlendirmeye katılması, okulda yapılan sınavların da önemini artıracak ve öğrenci tüm derslere aynı ilgi ve gayreti gösterecektir.
Okul dışı kurumlara olan bağımlılık azalacaktır.
Ortaöğretime geçişte sürece dayalı ve objektif bir yerleştirme sistemi gelişecektir.
Okul kültürü, öğretmenin etkinliği bağlamında daha güçlü hâle gelecektir. Okula yönelme artacak devamsızlık azalacaktır.
Öğrencilerin yetenek ve ilgi alanlarının ortaöğrenime geçişte değerlendirilmesine imkân verilecektir.
Okulda sunulan eğitim ve öğretim güçlendirilecek, daha anlamlı hâle gelecektir.
6, 7 ve 8inci sınıflarda yapılan sınavların herhangi birisinde çeşitli nedenlerle başarısız olan öğrencilere diğer sınavlardaki başarılarıyla değerlendirilmiş olup bir anlamda öğrencilere telafi imkânı verilecektir.
Eğitim ve öğretimin sınav merkezli olmaktan çıkarak öğrenci ve okul merkezli olması sağlanacaktır.
Ergenlik döneminin coğrafi farklılıklar nedeniyle değişik yaş gruplarında yaşanması ve bu dönemde sınava giren öğrencilerin olumsuz etkilenmeleri, her sınıf ve yaş kademesinde değerlendirmenin yapılacak olması sebebiyle en az düzeye indirgenecektir.
Mesleki eğitime bilinçli yönelme artırılacaktır.
Okulların, yöneticilerin, öğretmenlerin, öğrencilerin ülke genelinde ayrıntı düzeyleri belirlenebilecek, görülen eksikliklerin giderilmesi sağlanacaktır.